Tin tức

18 ví dụ điển hình về những thói quen xấu trong quá trình coaching

Mind Coaching Network xin giới thiệu bài chia sẻ về những thói quen xấu trong quá trình thực hành huấn luyện (coaching). Chúng tôi nghĩ đây sẽ là tài liệu bổ ích cho những ai đang sử dụng kỹ năng coaching trong công việc và cuộc sống.

56510925_2306292932946847_2996343355203387392_o

Dưới đây là 18 ví dụ về những điều không nên làm khi coaching mà bạn cần tránh:

⚠️Một: Đưa ra giải pháp
Nhảy vào và giải quyết vấn đề thay khách hàng sẽ khiến buổi nói chuyện không còn là coaching nữa. Coaching là công cụ để bạn giúp khách hàng tìm ra câu trả lời bằng chính tài năng, kinh nghiệm và phong cách của người đó. Giải pháp đúng đối với bạn có thể sẽ không đúng đối với khách hàng. Kể cả khi giải đáp của bạn là đúng thì không có nghĩa khách hàng sẽ sẵn sàng thực hiện nó.
Bạn vẫn có thể chia sẻ ý kiến của bản thân vào cuối buổi trao đổi hoặc khi có được sự cho phép của khách hàng. Tuy nhiên, hãy để khách hàng quyết định xem họ có sẵn sàng tiếp nhận giải pháp đó không.

⚠️Hai: Biết trước câu trả lời và dẫn dắt khách hàng
Nếu đã biết câu trả lời, đừng tra tấn khách hàng để bắt họ tự hiểu ra bằng những câu hỏi liên tục để dẫn đến giải pháp bạn đã biết trước. Đó không phải coaching. Điều tệ hơn là bạn đang thao túng Coachee, đưa họ đến cùng một kết luận mà bạn đã biết từ trước rồi. Xét từ quan điểm của khách hàng, họ có thể cảm thấy tự ái, buồn chán hay không vui khi phải chịu trận trước hàng loạt câu hỏi chỉ nhằm dẫn đến kết luận mà người Coach đã biết trước đó.
Đừng chơi trò “Đoán ý nhau” nếu bạn thực sự muốn đối phương biết câu trả lời của mình. Hãy trực tiếp nói điều đó với khách hàng.

⚠️Ba: Chen ngang
Đừng chen ngang khi đang Coach. Quy tắc đơn giản này có thể làm khó những người Coach đang cần lấy thông tin một cách nhanh chóng. Nếu bạn ngắt lời, có thể bạn đã vô tình ngăn khách hàng nói ra thông tin quan trọng.
Hãy thoải mái giữ im lặng. Đợi thêm 1 hoặc 2 nhịp để chắc chắn rằng đối phương đã nói xong. Đôi khi sự im lặng là câu hỏi coaching tốt nhất vì nó khuyến khích Coachee suy nghĩ sâu hơn về vấn đề.

⚠️Bốn: Các yếu tố gây mất tập trung
Nếu bạn đang ở trong một môi trường ồn ào, quá nhiều vấn đề để giải quyết, nhiều cuộc gọi để nghe, hàng tá email cần đọc, điều đó có nghĩa là bạn chưa sẵn sàng để thực hiện quá trình coaching.
Coaching yêu cầu sự tập trung. Cùng với đó, người Coachee cũng xứng đáng nhận được sự chú ý từ bạn.
Đừng bao giờ coaching khi bản thân đang phân tâm.

⚠️Năm: Hỏi liên tục
Liên tục ở đây có nghĩa là bạn hỏi khách hàng hơn một câu hỏi trong một lần.
Cho dù người Coach có đang suy nghĩ về nhiều câu hỏi như thế nào, thì khách hàng thường chỉ tập trung vào một câu hỏi vào lúc đó.
Hãy kiên nhẫn. Mỗi lần hãy chỉ hỏi một câu. Nếu làm vậy, bạn có thể sẽ tìm thấy câu hỏi hợp lý hơn ở lần tiếp theo khác với câu hỏi mà bạn định sẵn ban đầu.

⚠️Sáu: Chuẩn bị sẵn bộ câu hỏi (Checklist Coaching)
“Checklist coaching” nghĩa là bạn đã lên sẵn danh sách câu hỏi. Do đó không cần thiết phải lắng nghe và không có chỗ cho sự sáng tạo hay sự linh hoạt. Hãy để quá trình coaching được diễn ra theo cách tự nhiên. Hỏi những câu hỏi dựa trên những gì bạn nghe được từ Coachee. Nếu Coachee không biết nói gì, bạn có thể đưa ra một vài gợi ý để người đó có ý tưởng, tránh việc coaching dựa trên những câu hỏi đã đề ra sẵn.

⚠️Bảy: “Bạn đã thử…”
Những câu hỏi: “Bạn đã thử A chưa? Bạn đã thử B chưa? Thử C chưa? Còn D thì sao”… giống như cách một bác sĩ chẩn đoán bệnh cho bệnh nhân vậy.
Cách tiếp cận này tốt trong trường hợp để giải quyết vấn đề hay tư vấn, nhưng không tốt trong quá trình coaching. Coaching hiệu quả đòi hỏi những câu hỏi mở và cho phép khách hàng tự mình tìm ra câu trả lời.
Nếu bạn nghĩ có thể dùng đến dạng câu hỏi này vì cho rằng nó cần thiết, hãy thông báo trước cho khách hàng biết.

⚠️Tám: Đề nghị ẩn ý
Một vài Coach đưa ra câu hỏi chứa gợi ý về câu trả lời của Coach trong đó, và cho rằng những câu hỏi như vậy là tốt cho quá trình coaching.

Ví dụ:
“Bạn đã thử làm X chưa?”
“Thế còn Y thì sao?”
“Bạn định khi nào sẽ gặp anh ấy để bàn luận vấn đề này?”
Tốt hơn là không nên hỏi trực tiếp như vậy mà hãy trao cho khách hàng quyền được dẫn dắt câu chuyện.

Ví dụ:
“Bạn có ý tưởng gì để giải quyết khó khăn không?”
“Bạn có thể thử làm gì?”
“Ai có thể giúp bạn?”

⚠️Chín: Mải chạy theo trào lưu hay sở thích của bản thân
Một vài Coach có niềm đam mê với những trào lưu và xu hướng mới nhất. Có thể là những phương pháp giả khoa học, hay Coach là người hâm mộ những phương pháp mới nhất và hào nhoáng về phát triển bản thân. Với vai trò là người Coach, bạn cần đặt mục tiêu và tinh thần đồng hành với khách hàng lên trên hết thay vì sở thích của mình.

⚠️Mười: Những câu hỏi mở không hồi kết
Một số Coach tin rằng bạn có thể không bao giờ đưa ra lời khuyên hay bình luận với khách hàng. Họ chỉ chăm chăm hỏi những câu hỏi mở.

Kết quả là quá trình coaching trở nên giống quá trình trị liệu hơn. Không những vậy còn khiến người khác bực bội.

Cần có một sự cân bằng giữa “nhảy vào quá nhanh để đề nghị giải pháp” và “không đưa ra bất kỳ bình luận hay hiểu biết nào cả”. Nếu bạn đợi đến khi khám phá hết những vấn đề và giải pháp từ chính quan điểm của khách hàng, sau đó đề nghị họ nghe thử ý kiến của mình, khách hàng vẫn sẽ chấp nhận và đánh giá cao điều đó.

⚠️Mười một: Quan tâm quá mức rồi trở nên bực mình
Có nhiều khi người Coach quan tâm đến mục tiêu và khao khát của khách hàng hơn cả chính bản thân khách hàng. Bởi họ thấy rằng khách hàng đơn giản không chịu thực hiện những việc cần thiết để đạt được mục tiêu mong muốn.

Khi ở trong tình huống như vậy, hãy tránh việc sa đà quá nhiều vào mục tiêu của khách hàng để không nhận lấy thất vọng.

Bạn có thể cởi mở nói về sự thiếu nỗ lực của khách hàng và coach cho họ cách để cải thiện. Nhưng nếu bạn bắt đầu phán xét, trở nên tức giận, hay thậm chí chỉ trích họ trong buổi coaching. Thì chúc mừng, bạn đã bước chân vào vương quốc của “bad coaching” rồi.

⚠️Mười hai: Đắm chìm vào vấn đề của khách hàng
Bạn có thể coaching cho một người kể cả khi không phải là chuyên gia trong lĩnh vực của họ hay cả vấn đề mà họ đang đối mặt.

Loại câu hỏi được dùng lúc này được gọi là “câu hỏi tình huống”. Một số ít trường hợp những câu hỏi như vậy vẫn đem lại chút hiệu quả, nhưng chúng vẫn sẽ không giúp được bạn và khách hàng nếu sử dụng vô tội vạ.

Một trong những khía cạnh đáng lưu ý ở coaching đó là người Coach không cần phải am hiểu lĩnh vực của người khách hàng để giúp họ giải quyết vấn đề. Nghe có vẻ khó tin, nhưng rồi bạn sẽ thấy nó đúng khi thực hành coaching nhiều hơn. Đến khi bạn nhận thức được điều đó, coaching sẽ trở nên dễ dàng hơn, hứng thú hơn và hiệu quả hơn.

⚠️Mười ba: Làm thay việc của khách hàng
Tôi từng làm việc với khách hàng là một vị quản lý nọ. Ông ấy đã yêu cầu tôi nói chuyện với một trong các nhân viên của ông, người không tham gia dự án ông đang thực hiện, tiến hành coaching nhằm thuyết phục anh ta tham gia dự án và nhận thấy cơ hội thăng tiến của bản thân.

Theo nhận xét của tôi, khách hàng đang yêu cầu tôi coach cho nhân viên của họ. Ông ấy yêu cầu tôi ảnh hưởng đến người nhân viên đó và khiến anh ta chấp nhận tham gia dự án. Nhưng đó là công việc của người quản lý cơ mà!

Hơn thế nữa, tôi nghiệm ra rằng khách hàng của mình đang có một chút e ngại với người nhân viên này và không muốn nói chuyện trực tiếp với anh ta. Vì vậy chúng tôi đã cùng bàn bạc chiến lược để giúp khách hàng của tôi vượt qua nỗi sợ và điều hành nhân viên của mình theo cách tốt nhất.

Coaching không phải là bạn làm thay phần việc của khách hàng. Coaching là giúp khách hàng giải quyết vấn đề của chính bản thân họ, từ đó họ tiếp tục công việc của mình mà không có bạn.

⚠️Mười bốn: Thiếu việc giám sát quá trình và đo lường kết quả
Giống như những công việc khác, coaching cũng yêu cầu kết quả. Nếu quên việc làm rõ mục đích hay mong muốn cụ thể của khách hàng, bạn sẽ không biết được thời điểm đạt được kết quả.

Mọi kết quả của coaching – dù là nâng cao sự tự tin đến hành vi hay thái độ mới, cải thiện mối quan hệ, hiệu suất làm việc cá nhân hay nhóm đều cần được xác định rõ ràng ngay từ ban đầu để có thể mang lại hiệu quả coaching tốt nhất.

⚠️Mười lăm: Giao quá nhiều bài tập về nhà cho khách hàng
Đừng giao quá nhiều ‘bài tập về nhà’ cho khách hàng khi mà họ đã đủ bận rộn với công ty hay việc kinh doanh của bản thân.

Thay vào đó, vào cuối buổi coaching, hỏi họ đã có dự định gì để thực hiện mục tiêu, sau đó để họ tự quyết định ‘bài tập về nhà’ của chính mình.

Bài tập về nhà tốt nhất là không có bài tập nào cả, hãy để khách hàng áp dụng góc nhìn mới vào cuộc sống để giải quyết vấn đề của bản thân một cách tự nhiên.

⚠️Mười sáu: Đổ lỗi cho khách hàng khi họ không tham gia đủ buổi coaching
Nếu khách hàng không tham gia, hay đơn giản là không-thể-coach-được, bạn có từng suy nghĩ đó là do cách tiếp cận hay phong cách coaching của bạn chưa phù hợp?

Một người Coach thực thụ sẽ nhìn lại bản thân và tự hỏi: “Mình cần phải làm gì để khách hàng tập trung và hứng thú hơn?”.

Nếu khách hàng không tham gia đầy đủ, có thể do bạn đang ép họ tham gia quá nhiều buổi. Có thể là bạn đang không đối thoại đúng cách. Hoặc là bạn đã thất bại trong việc làm rõ với khách hàng về những mong đợi và trách nhiệm của đôi bên.

Tin tốt là, nếu quá trình coaching đang không diễn ra thuận lợi, Coach vẫn có thể tìm cách đưa mọi thứ trở về đúng quỹ đạo.

⚠️Mười bảy: Không khí nặng nề trong buổi coaching
Nếu bạn không biết nên hỏi gì trong quá trình coaching, thì ít nhất, hãy hỏi khách hàng xem họ muốn tập trung vào vấn đề gì. Tốt hơn là, có sẵn bộ đánh giá, công cụ, phương pháp dự đoán để giúp khách hàng vượt qua khó khăn của họ.

Nếu bạn vẫn cảm thấy không thể duy trì sự hứng thú của buổi nói chuyện trong một thời gian dài và điều này lặp lại trong nhiều buổi coaching, hãy xem xét lại rằng bản thân có thực sự phù hợp với nghề Coach không.

⚠️Mười tám: Biến thành một nhà trị liệu thay vì một Coach
Đây vốn không phải điều hiếm thấy, nhiều Coach trong lúc trò chuyện đã vô tình vượt qua ranh giới giữa coach và trị liệu.

Thực tế thì người Coach vẫn có thể tiến hành song song công việc với một nhà trị liệu. Hãy thật cẩn thận, hãy chắc rằng bạn vẫn có một vài nhà trị liệu bên cạnh để giúp khách hàng khi cần để giải quyết vấn đề liên quan đến trị liệu (nếu có).

Nguồn: Center of Executive Coaching
Biên dịch và hiệu đính: Mind Coaching Network


Lịch sự kiện